Naszyjnik ochronny wykonany przez plemię Huni Kuin/Kaxinawa z Brazylii

Ręcznie wykonany szeroki naszyjnik koralikowy, pleciony na szydełku, metodą wolnego splotu. Jest to tradycyjny naszyjnik, wykonany z intencją ochrony noszącego.

Obwód wokół szyi: 54,8 cm
Szerokość podstawy: 11,5 cm

Społeczność Huni Kuin z Brazylii

Kaxinawá należą do rodziny językowej Pano, która zamieszkuje lasy tropikalne we wschodnim Peru, od podnóża Andów po granicę z Brazylią, oraz w zachodniej Brazylii w stanach Acre i południowej Amazonas.

Nazwa Kaxinawa oznacza “ludzi nietoperzy” i nie jest używana przez samo plemię. To określenie nadane społeczności przez inne rdzenne ludy. Sami nazywają siebie Huni Kuin, co oznacza „prawdziwy człowiek”. W okolicy istnieje wiele spokrewnionych plemion, które biorą swą nazwę od słowa „nawa” – m.in. plemiona Yaminawa, Sharanawa czy Mastanawa.

Jest to lud silnie połączony z duchami lasu, kultywując tradycje skupione wokół medycyny naturalnej, w tym m.in. Ayahuasca czy rapé. Podczas rytuałów i ceremonii członkowie społeczności przywdziewają często kolorowe pióra, a także bransoletki i naszyjniki wykonane z nasion i koralików. Malują wówczas także całe ciała, oddając hołd bogatej historii i kulturze plemienia.

Tradycyjne rękodzieło: Czeskie koraliki w Amazonii

Wśród wielu rdzennych społeczności Ameryki Południowej wykorzystuje się charakterystyczne szklane lub plastikowe koraliki do produkcji tradycyjnego rękodzieła. Prawdopodobnie zjawisko to ma swoje korzenie we wczesnym europejskim kolonializmie i szlakach handlowych, które łączyły Europę z Amerykami. Odkrywcy ze Starego Kontynentu poszukiwali wówczas cennych zasobów, takich jak przyprawy, metale szlachetne czy egzotyczne towary, przywożąc ze sobą szeroką gamę produktów powstałych w Europie.

Prawdopodobnie wśród nich znalazły się także szklane koraliki, z których już od XVI wieku słynęła miejscowość Jablonec w Czechach, a które w kolejnych wiekach eksportowane były do różnych części świata. Gdy europejscy handlarze i odkrywcy zapuszczali się coraz głębiej w amazońskie lasy deszczowe, napotykali rdzenne plemiona, wymieniając z nimi europejskie towary w zamian za lokalne dobra.

Rdzenni mieszkańcy Amazonii, ze swoimi bogatymi tradycjami kulturowymi i rzemiosłem, szybko znaleźli kreatywne sposoby na włączenie tych nowych materiałów do już istniejących praktyk. Ponieważ czeskie koraliki odznaczają się żywymi kolorami i wysoką wytrzymałością, stały się cennym dodatkiem do repertuaru rdzennego rękodzieła. Do pewnego stopnia zastąpiły nawet dotychczas wykorzystywane nasiona i inne naturalne materiały.

Z czasem koraliki te na stałe wpisały się w wymianę kulturową pomiędzy Europą, a społecznościami zamieszkującymi lasy Amazonii. Integracja z lokalnymi tradycjami i wzornictwem otworzyła tym samym rdzenne tradycje na nowe środki wyrazu i etnicznego kolorytu.