Tradycyjna bransoletka Kamëntsá

Ręcznie wykonana bransoletka koralikowa z rdzennej społeczności Kamëntsá, przedstawiająca tradycyjne wzory. Posiada podwójne wiązanie na mocny sznurek.

Długość (bez sznurka): 17 cm
Szerokość: 5,5 cm

Społeczność Kamëntsá z Kolumbii

Kamëntsá to lud o głębokim życiu i tradycjach duchowych, zamieszukący dolinę Sibundoy (Alto Putumayo), na zachodnim krańcu kolumbijskiej Amazonii. Obecnie plemię liczy około 7000 członków.

Społeczność twardo trzyma się swoich tradycji, które pomogły jej zwalczyć przemoc i choroby – przyniesione przez konkwistadorów (w XVI wieku), misjonarzy religijnych czy niestabilność czasów współczesnych. Jak mówią, pomaga im przede wszystkim szacunek dla Pachamamy, czyli Matki-Ziemi, oraz wszystkich jej darów.

Rękodzieło Kamëntsá i jego symbolika

Plemię Kamëntsá posiada bogatą kulturę i symbolikę, która w dużej mierze wyniesiona jest z tradycji duchowych, takich jak praca z medycyną Ayahuasca. Symbole te widoczne są w sztuce ludowej i rękodziele. Najbardziej znamiennym jest tu sztuka tworzenia biżuterii “Chaquira” (z koralików), na której możemy zobaczyć następujące motywy:

• Żaba: symbolizuje płodność i jest posłańcem wody;

• Tęcza: reprezentuje jedność i ma święte znaczenie w mitologii Kamëntsá;

• Niedźwiedź: reprezentuje siłę i moc;

• Tygrys: samotny władca dżungli;

• Słońce: dawca życia i energii;

• Łono Matki: symbol świętości macierzyństwa i Matki Ziemi;

• Mrówka: symbol ciężkiej pracy;

• Gwiazda: symbol stworzenia;

• Papuga: symbol wolności, zarówno w myśleniu, jak i byciu.

Tradycyjne rękodzieło: Czeskie koraliki w Amazonii

Wśród wielu rdzennych społeczności Ameryki Południowej wykorzystuje się charakterystyczne szklane lub plastikowe koraliki do produkcji tradycyjnego rękodzieła. Prawdopodobnie zjawisko to ma swoje korzenie we wczesnym europejskim kolonializmie i szlakach handlowych, które łączyły Europę z Amerykami. Odkrywcy ze Starego Kontynentu poszukiwali wówczas cennych zasobów, takich jak przyprawy, metale szlachetne czy egzotyczne towary, przywożąc ze sobą szeroką gamę produktów powstałych w Europie.

Prawdopodobnie wśród nich znalazły się także szklane koraliki, z których już od XVI wieku słynęła miejscowość Jablonec w Czechach, a które w kolejnych wiekach eksportowane były do różnych części świata. Gdy europejscy handlarze i odkrywcy zapuszczali się coraz głębiej w amazońskie lasy deszczowe, napotykali rdzenne plemiona, wymieniając z nimi europejskie towary w zamian za lokalne dobra.

Rdzenni mieszkańcy Amazonii, ze swoimi bogatymi tradycjami kulturowymi i rzemiosłem, szybko znaleźli kreatywne sposoby na włączenie tych nowych materiałów do już istniejących praktyk. Ponieważ czeskie koraliki odznaczają się żywymi kolorami i wysoką wytrzymałością, stały się cennym dodatkiem do repertuaru rdzennego rękodzieła. Do pewnego stopnia zastąpiły nawet dotychczas wykorzystywane nasiona i inne naturalne materiały.

Z czasem koraliki te na stałe wpisały się w wymianę kulturową pomiędzy Europą, a społecznościami zamieszkującymi lasy Amazonii. Integracja z lokalnymi tradycjami i wzornictwem otworzyła tym samym rdzenne tradycje na nowe środki wyrazu i etnicznego kolorytu.